Udhëheqësit e Bashkimit Evropian do të shqyrtojnë të enjten propozimet për përdorimin e të ardhurave nga asetet sovrane ruse të imobilizuara, kryesisht të mbajtura në Belgjikë, për të mbështetur nevojat financiare të Ukrainës për vitet e ardhshme - e ashtuquajtura "kredi dëmshpërblimi".
Çështja kryesore që ende nuk është zgjidhur është kërkesa e Belgjikës që të tjerët në bllokun 27-vendesh të ndajnë rreziqet financiare nëse Rusia do të padisë me sukses Belgjikën ose depozitën qendrore belge të letrave me vlerë Euroclear, ku ato mbahen.
Presidenti Volodymyr Zelensky bëri thirrje këtë javë për unitet në Evropë mbi ndarjen e aseteve të ngrira, duke thënë se Ukraina përballet me vështirësi financiare dhe nuk do të jetë në gjendje të "mbetet e fortë ekonomikisht" pa këtë financim, raporton Reuters, transmeton Klankosova.tv.
Sa para i duhen Ukrainës?
Planet buxhetore për vitin 2026
Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) vlerëson se Ukrainës do t'i duhen rreth 135 miliardë euro për vitet 2026 dhe 2027.
Vetëm për vitin e ardhshëm, buxheti shtetëror i Ukrainës planifikon shpenzime totale 112 miliardë dollarë. Deficiti buxhetor është vendosur në rreth 1.9 trilionë hryvnia ose 18.5% të produktit të brendshëm bruto.
Ministri i Financave Serhiy Marchenko tha se vendi do të ketë nevojë për më shumë se 45 miliardë dollarë financim të jashtëm në vitin 2026.
Roksolana Pidlasa, kreu i komisionit parlamentar të buxhetit, tha se qeveria ende kishte nevojë të siguronte 18-20 miliardë dollarë financim të jashtëm për të qenë në gjendje të mbulonte boshllëkun buxhetor të vitit 2026.
Shpenzimet për mbrojtjen
Pa një marrëveshje të menjëhershme paqeje me Rusinë në horizont, Ukraina planifikon të shpenzojë pjesën më të madhe të të ardhurave shtetërore - 2.8 trilionë hryvnia ose rreth 27.2% të PBB-së - për të financuar përpjekjet e saj mbrojtëse në vitin 2026.
Vija e frontit me forcat ruse shtrihet më shumë se 1,200 km (750 milje) në lindje dhe jug, dhe Ukraina ka rreth një milion njerëz në forcat e saj mbrojtëse.
Kërkesa për armë dhe municione vazhdon të rritet dhe kostoja ditore e luftimit të forcave ruse vlerësohet në 172 milionë dollarë në vitin 2025, krahasuar me 140 milionë dollarë një vit më parë, thanë zyrtarët.
Ukrainës i duhet ndihmë financiare ndërkombëtare për të qenë në gjendje të financojë shpenzimet e saj sociale dhe humanitare përveç ndihmës mbrojtëse. Që nga pushtimi në shkallë të plotë i Rusisë në shkurt 2022, Ukraina ka marrë më shumë se 160 miliardë dollarë ndihmë financiare të huaj nga partnerët.
Edhe nëse një marrëveshje paqeje do të nënshkruhej shpejt, kjo nuk do të hiqte presionet financiare mbi Kievin, thanë analistët. Nevojat ushtarake të Ukrainës do të stabilizoheshin, por nuk do të lehtësoheshin shpejt. Ushtria do të ketë ende nevojë për ripajisje, rotacion, modernizim dhe mbështetje të vazhdueshme logjistike, shtuan ata.
Sa shpejt i nevojiten Ukrainës paratë?
Pidlasa tha se një vendim pozitiv për kredinë e dëmshpërblimit sa më shpejt të jetë e mundur ishte thelbësor. Skenari më i mirë do të ishte që të kishim një vendim të miratuar plotësisht në janar, me këstet e para që do të fillonin të mbërrinin në tremujorin e parë të vitit 2026, tha ajo, ndërsa shtoi se Ukraina mund të menaxhonte me burimet e veta në tremujorin e parë të vitit të ardhshëm.
Një miratim nga BE i kredisë së dëmshpërblimit do të ndihmonte gjithashtu në zhbllokimin e fondeve të tjera. Muajin e kaluar, Ukraina siguroi miratimin paraprak nga FMN-ja për programin e saj të ri katërvjeçar prej 8.2 miliardë dollarësh për të ndihmuar në ruajtjen e stabilitetit makroekonomik dhe financiar. Por miratimi përfundimtar varej nga një vendim pozitiv për kredinë e dëmshpërblimit, tha Pidlasa.
●●●
SZSHKRIMI NGA
Sh Z
Editorial nga Klan Kosova — ndjek lajme dhe zhvillimet e tjera kryesore të vendit.