Gjykata më e lartë e Afrikës së Jugut ka vendosur unanimisht se të gjithë prindërit e të porsalindurve kanë të drejtë për leje të barabartë prindërore - një vendim historik i cilësuar si një fitore e madhe për barazinë gjinore dhe të drejtat familjare.
Sipas ligjit aktual, nënave u jepen katër muaj leje, ndërsa baballarëve vetëm 10 ditë.
Në vendimin e saj, Gjykata Kushtetuese shpalli pjesë të legjislacionit jokushtetues, duke e quajtur diskriminues ndaj baballarëve, dhe vendosi që të dy prindërit tani mund ta ndajnë lejen e dhënë si të duan, shkruan BBC, transmeton Klankosova.tv.
“Ky është një hap inovativ për barazinë, mirëqenien familjare dhe të ardhmen e atësisë në Afrikën e Jugut”, tha Sthembiso Phakathi, themeluese e Rrjetit të Babagjyshëve të Vegjël.
Në vitin 2023, një gjykatë e shkallës së parë i gjeti të padrejta disa nene të Aktit të Kushteve Themelore të Punësimit (BCE) dhe Aktit të Fondit të Sigurimit të Papunësisë (UIF) dhe vendosi që ato shkelnin të drejtat e strukturave të ndryshme familjare.
Gjykata e Lartë e Gauteng vendosi më pas se ligji i trajtonte padrejtësisht llojet e prindërve ndryshe në lidhje me kohëzgjatjen e lejes prindërore dhe përfitimet e papunësisë të marra.
Çështja u paraqit në gjykatë nga një çift i martuar, Komisioni për Barazi Gjinore dhe të tjerë, të cilët kërkuan të adresonin barrën e padrejtë shoqërore që u vihet kryesisht nënave, duke theksuar se përgjegjësitë prindërore duhet të ndahen.
Paditësit argumentuan se legjislacioni aktual diskriminonte padrejtësisht prindërit që nuk ishin nëna biologjike - konkretisht, baballarët, prindërit adoptues dhe prindërit e fëmijëve të lindur nga nëna zëvendësuese - duke u dhënë atyre vetëm 10 ditë leje prindërore, ndërsa nëna biologjike merrte katër muaj.
Duke dhënë vendimin të premten, gjyqtari Zukisa Tshiqi tha se të dy prindërit duhet të kenë të drejtë të ndajnë ditët e disponueshme sipas dëshirës, duke e përshkruar ligjin aktual si të vjetëruar dhe një ligj që "i ngarkon padrejtësisht nënat dhe përjashton baballarët".
●●●
LESHKRIMI NGA
Lendita Elshani
Editorial nga Klan Kosova — ndjek lajme dhe zhvillimet e tjera kryesore të vendit.