Sperma duket se nuk dëmtohet nga qëndrimet e gjata në hapësirë. Në eksperimentin më të gjatë biologjik në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës, sperma e miut mbeti e vlefshme pas gjashtë vjetësh në hapësirë. Ekspozimi ndaj rrezatimit hapësinor nuk duket se dëmtonte ADN-në e spermës ose aftësinë e qelizave për të prodhuar, sipas studiueseve në Science Advances.
Ky është një lajm i mirë për udhëtarët e ardhshëm të hapësirës. Shkencëtarët kanë shqetësuar ata se ekspozimi ndaj rrezatimit hapësinor jo vetëm që i rrezikon astronautët në rrezik për kancer dhe sëmundje të tjera, por gjithashtu krijojnë mutacione në ADN-në e tyre që mund të kalojnë te brezat e ardhshëm. Rezultatet e reja tani thonë të kundertën, transmeton Klankosova.tv.
Studimi se si rrezatimi hapësinor ndikon në riprodhimin është i ndërlikuar. Instrumentet në Tokë nuk mund të imitojnë në mënyrë të përsosur rrezatimin hapësinor kjo pasi mungojnë ngrirësit për ruajtjen afatgjatë të qelizave. Kështu që biologu Teruhiko Wakayama i Universitetit të Yamanashi në Kōfu të Japonisë dhe kolegët e tij ngrijnë spermatozoidët, duke lejuar që ato të ruhen në temperaturën e dhomës. Ekipi më pas dërgoi spermë nga 12 minj në stacionin hapësinor aty kishte edhe spermatozoide të tjerë nga të njëjtit minj në tokë.
Pasi kthyen qelizat e spermatozoideve në Tokë, duke i hidratuar ato dhe duke i injektuar në vezë të freskëta miu, ekipi transferoi ato embrione te minjtë femra. Rreth 240 minjë të vegjël dhe të shëndetshme kanë lindur nga spermatozoidët e mbajtur në Tokë për gati tre vjet, kurse rreth 170 të tjerë kanë lindur nga spermatozoidët e mbajtur në stacionin hapësinor për gati gjashtë vjet.
Analizat gjenetike nuk zbuluan asnjë ndryshim midis këtyre minjëve hapësinorë dhe minjve të lindur nga spermatozoidët e ruajtur në Tokë. Minjët e hapësirës kishin pasardhës të shëndetshëm.
Megjithëse këto rezultate janë premtuese mirëpo ato mund të mos kapin plotësisht efektet e rrezatimit hapësinor, pasi Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor mbrohet pjesërisht nga rrezatimi nga fusha magnetike e Tokës. Gjithashtu, rrezatimi hapësinor dëmton ADN-në, të paktën pjesërisht, duke shkatërruar molekulat e ujit në qeliza. Meqenëse sperma e ngrirë nuk përmbante ujë, mund të ketë qenë veçanërisht rezistente ndaj rrezatimit.
●●●
PSHKRIMI NGA
PE
Editorial nga Klan Kosova — ndjek shëndet dhe zhvillimet e tjera kryesore të vendit.