Kanali ndërkombëtar i lajmeve, France24, i ka kushtuar sot një artikull Kosovës, gjegjësisht katolikëve të vendit tonë, të cilët rrëfyen për bashkëjetesën paqësore me myslimanët dhe se si e kishin mbajtur të fshehur besimin e tyre për një kohë.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Në një kishë të thjeshtë të vendosur mbi një luginë piktoreske në Kosovën qendrore, Ismet Sopi tregoi se si familja e tij e fshehu besimin e tyre katolik për shekuj pas konvertimit në Islam gjatë pushtimit osman të Ballkanit.
Për breza, paraardhësit e tij i mbajtën të fshehta besimet e tyre deri në vitin 2008, kur Sopi dhe familja e tij përqafuan hapur katolicizmin e tyre dhe u pagëzuan së bashku.
"Jemi shumë të lumtur. Është sikur të kishim paguar një borxh ndaj paraardhësve tanë që nuk patën mundësinë ta përcaktonin lirisht besimin e tyre si ne", i tha AFP-së 65-vjeçari shqiptar nga Kosova, duke thënë se 36 anëtarë të familjes së tij tani po e praktikojnë katolicizmin.
“Deri atëherë jetonim si katolikë të mbyllur. Ne ishim myslimanë ditën dhe të krishterë natën”, shtoi Sopi.
Gazetari në pension tani kalon një pjesë të madhe të ditëve të tij duke mësuar në kishën e sapondërtuar të Shën Abrahamit në Llapushnik afër shtëpisë së tij stërgjyshore.
France24 raporton se kisha është ndërtuar në parcelën e dhuruar nga komuna dhe e financuar nga diaspora shqiptare, e cila ka pamje nga Lugina e Drenicës – rajon që ky medium vlerëson se është i famshëm për rebelim dhe pavarësi. “Pikërisht këtu flakët e para të ngritjes së shqiptarëve kundër sundimit serb shpërthyen në konflikt të drejtpërdrejtë në fund të viteve 1990”.
Hapje e re
Vitet e fundit, shumë kripto-të krishterët ose "laramanë" -- e kanë përqafuar hapur katolicizmin.
Sopi tha se rreth 120 njerëz nga zona e Llapushnikut janë pagëzuar në “Shën Abraham” vetëm në dy vitet e fundit. Por numri i vërtetë i të konvertuarve të rinj mund të jetë i pamundur të dihet, pranoi ai.
Shan Zefi -- famullitari i përgjithshëm katolik i dioqezës Prizren-Prishtinë, vlerësoi se katolikët përbëjnë dy deri në tre përqind të popullsisë 1.8 milionëshe të Kosovës, shumica dërrmuese e të cilëve janë myslimanë që praktikojnë një version liberal të besimit.
Pas pushtimit të Ballkanit në shekullin e 14-të, osmanët imponuan Islamin mbi popullsinë për gjysmë mijëvjeçari.
Shumë nga të krishterët që nuk ikën, u konvertuan për t'i shpëtuar presionit, tha Zefi, studiues që ka shkruar gjerësisht për historinë e "laramanëve".
Siaps Zefit, manastiret dhe kishat u shndërruan në xhami, ndërsa të krishterët u goditën me taksa të rënda dhe u përballën me sfida sociale. Të konvertuarit ndryshuan emrat e tyre dhe morën pjesë në ritet islame. Por disa familje e mbajtën të fshehur besimin e tyre gjatë shekujve dhe luteshin në shtëpi në fshehtësi.
Teksa një në 10 persona përtej kufirit në Shqipëri është katolik, vetëm vitet e fundit kosovarët kanë përqafuar rrënjët e tyre katolike.
Zefi shprehet se një epokë e re hapjeje filloi me përfundimin e sundimit serb në fund të viteve 1990. Shpallja e pavarësisë së Kosovës në vitin 2008 çoi gjithashtu në një rilindje në shoqërinë civile.
"Unë mendoj se shqiptarët do të guxojnë të dalin nga katakombet, të thonë se janë të lirë dhe i përkasin këtij apo atij besimi", deklaron Zefi në kishën e tij në Prizren, djepi historik i katolicizmit kosovar.
Shqiptaria mbi te gjitha
Përderisa apostazia mund të ketë pasoja serioze në shoqëritë islame më konservatore, konvertimet nuk kanë shkaktuar trazira të mëdha shoqërore në Kosovë deri më sot.
“Kosova mund të shërbejë si shembull sepse qytetarët e saj tregojnë se bashkëjetesa paqësore mes dy feve është e mundur në botën e sotme”, tha Lekë Musolli, drejtor i Radio Alba.
Grupi udhëheqës i komunitetit islamik të Kosovës ra dakord.
Besimi dhe feja nuk duhet të jenë të politizuara apo përçarëse”, thuhet në një deklaratë të Bashkësisë Islame të Kosovës (BIK).
“Nuk kemi subjekt konflikti, përkundrazi kemi probleme, sfida dhe projekte të përbashkëta”.
Mungesa e përçarjes nuk është befasi për shumë njerëz në Kosovë, ku përkatësia etnike e ka mposhtur fenë prej kohësh.
“Feja e shqiptarëve është shqiptaria”, thotë një shprehje e zakonshme, shkruan France24, transmeton Klan Kosova.
Në kishën e Shën Abrahamit në Drencië, shqiponja dykrenore e flamurit shqiptar shfaqet si në kambanën e kishës ashtu edhe mbi altarin e saj.
“Disa na kishin akuzuar se e kishim braktisur kombësinë kur u konvertuam”, tha Sopi, teksa tregonte flamujt. “Ne donim të tregonim se asgjë nuk kishte ndryshuar, se ne mbajtëm identitetin tonë kombëtar.
*Klikoni KËTU për t’u bërë pjesë e kanalit zyrtar të Klan Kosovës në Viber.
*Klikoni KËTU për ta shkarkuar aplikacionin e Klan Kosovës në Android, dhe KËTU për iOS.