Kur data 13 bie në ditën e premte, kjo njihet si një ditë me fat të keq. Por ku e mori dita një reputacion kaq negativ e që frymëzon një ekskluzivitet filmash horror dhe fobi me një emër si paraskevidekatriaphobia?
Sipas History.com, origjina e kësaj bestytnie është e paqartë, por mund të ketë rrënjë qysh në Kodin e Hamurabiut në Babiloninë e lashtë. Kodi nuk kishte një ligj të 13-të në listën e tij të rregullave ligjore, të cilat disa besojnë se janë dëshmi se ka pasur një bestytni rreth numrit 13 - megjithatë, History.com sugjeron që numri i humbur ishte vetëm një gabim klerikal.
Sipas uebfaqes së historisë, lidhja që numri 13 është i pafat ka të ngjarë të ketë filluar në kulturën perëndimore “Darka e Fundit” në Bibël. Në historinë biblike, 13 njerëz u ulën në tryezën e Darkës së Fundit - Jezusi dhe 12 dishepujt e tij - dhe të nesërmen Jezusi u kryqëzua.
History.com raportoi se për shkak të asaj ngjarjejeje, të krishterët mund të kenë mbajtur një bestytni të gjatë që të kesh 13 persona në një tryezë ishte një ogur i keq.
Sipas kësaj uebfaqeje, ekziston gjithashtu një besim se, përveç Jezusit që u kryqëzua të premten, ditë të tjera të këqija në traditën e krishterë supozohet se ndodhën po ashtu të premten, përfshirë ditën kur Adami dhe Eva hëngrën nga Pema e Diturisë dhe ditën kur Kaini vrau Abel. Këto ngjarje mund të jenë arsye pse e Premtja e 13-të mori një reputacion kaq të keq.
Gjithmonë sipas uebfaqes, asocimi negativ me të Premten dhe datën 13 të muajit u ngurtësua në vitin 1907 kur Thomas William Lawson botoi romanin "E Premte, e Trembëdhjeta". Libri ka të bëjë me një agjent të aksioneve që luan me bestytnitë për datën për të krijuar kaos në Wall Street dhe për të bërë vrasje të tregut.
Bestytnia u vazhdua në ekskluzivitetin e filmave horror, "Friday the 13th", i cili filloi më 1980 dhe ka 12 filma.
Megjithëse, bestytnia që rrethon të Premten e 13-të është një trillim, ka gjithashtu efekte të jetës reale.
Sipas History.com, paraskevidekatriaphobia [frika nga e Premtja e 13 -të] vlerësohet të shkaktojë më shumë se 800 milionë dollarë humbje në vit, sepse njerëzit shmangin të bëjnë aktivitete të mëdha, si për shembull të shkojnë në punë.
Aty raportohet se rreth 10% e popullsisë vuan nga paraskevidekatriaphobia. Këtë vit, gushti ishte muaji i vetëm me një të Premte të 13 -të. E ardhshmja do të jetë në maj 2022.
●●●
EVSHKRIMI NGA
E V
Editorial nga Klan Kosova — ndjek kuriozitete dhe zhvillimet e tjera kryesore të vendit.