Arkeologët mbetën pa fjalë kur, gjatë gërmimeve në rrjetin e gjerë të shpellave të Shkëmbit të Gjibraltarit zbuluan një shpellë të re që kishte mbetur e mbyllur për rreth 40,000 vjet.

Zbulimi konsiderohet veçanërisht i rëndësishëm, pasi mund të hedhë dritë të re mbi jetën dhe aktivitetin e Neandertalëve, të cilët banuan në zonë për shekuj me radhë. Shpella e Gorhamit ndodhet në Plazhin e Guvernatorit, në anën juglindore të Shkëmbit të Gjibraltarit, dhe duket se strehon një “thesar” të vërtetë gjetjesh.

Objektet që janë gjetur funksionojnë si një muze informal, duke ofruar informacion të vlefshëm rreth jetës së përditshme të një popullsie që është zhdukur për mijëra vjet.

Neandertalët, një specie e zhdukur e njerëzve arkaikë dhe të afërmit më të ngushtë të njerëzve modernë, jetuan në Evropë dhe Azi nga rreth 400,000 deri në 40,000 vjet më parë. Edhe pse nuk janë gjetur skelete në këtë shpellë të veçantë, provat që tregojnë praninë e tyre janë të shumta.

Sipas UNESCO-s, ka “prova për gjueti zogjsh dhe kafshësh detare për ushqim, përdorimin e pendëve për dekorim, si dhe praninë e pikturave abstrakte në shkëmbinj”. Organizata ndërkombëtare vëren gjithashtu se kërkimet shkencore në shpella “kanë kontribuar ndjeshëm në diskutimet rreth evolucionit të Neandertalëve dhe njerëzve”.

Në vitin 2024, studiuesit bënë një tjetër zbulim mbresëlënës, duke gjetur një furrë rreth 60,000 vjeçare, e cila duket se është përdorur për të bërë ngjitës. Shtresa e sedimentit, e datuar midis 67,000 dhe 60,000 vjeçare, u gjykua të jetë krijuar “qartësisht” nga duart e njeriut.

Shkencëtarët besojnë se kjo vatër është përdorur për të prodhuar katran thupre, një substancë ngjitëse që njerëzit prehistorikë e përdornin për të ngjitur doreza në vegla ose armë . Struktura ishte rrethore, me dy kanale dhe një rreshtim me mure të trasha.

Drejtori dhe shkencëtari kryesor i Muzeut Kombëtar të Gjibraltarit, Clive Finlayson , i tha CNN në vitin 2021 se gërvishtjet nga një mishngrënës i panjohur u gjetën gjithashtu në muret e shpellës.

Siç deklaroi ai, një guaska deti u gjet në fund të shpellës, rreth 20 metra larg plazhit. Ai theksoi se dikush e transportoi guaskën atje më shumë se 40,000 vjet më parë , gjë që i dha atij një tregues të fortë të një pranie njerëzore brenda shpellës. Siç shpjegoi ai, për shkak të datimit, këta njerëz nuk mund të ishin ndryshe nga Neandertalët.

Finlayson pranoi se ndjeu një emocion të fortë kur hyri për herë të parë në dhomën e mbyllur, duke e përshkruar momentin si një nga më emocionuesit e karrierës së tij. Siç vuri në dukje ai, është jashtëzakonisht e rrallë të hasësh në një hapësirë ​​ku njerëzit nuk kanë hyrë për 40,000 vjet.

Në të njëjtën kohë, ai shprehu vlerësimin se, ndërsa gërmimet përparojnë, shpella mund të jetë edhe më e madhe, me korridore të reja që do të zbulohen në nivele më të thella. Siç theksoi ai, shanset që kjo të jetë një shpellë e madhe janë të larta, gjë që e bën vazhdimin e kërkimit veçanërisht emocionues për komunitetin shkencor.