Studiuesit kanë zbuluar në mostrat e asteroidit Ryugu të gjitha blloqet ndërtuese të materialit gjenetik ADN dhe ARN – një pjesë tjetër e rëndësishme në kërkimin për origjinën e jetës.
Që nga viti 1999, asteroidi (162173) ka magjepsur jo vetëm astronomët. Ky trup qiellor rreth një kilometër i gjerë dhe me formë këndore i përket asteroidëve të tipit C, të pasur me karbon – klasa më e zakonshme e asteroidëve në sistemin diellor – dhe për këtë arsye konsiderohet një kandidat premtues për kërkimin e elementeve kimike nga të cilat janë zhvilluar format e para të jetës.
Për ta hetuar këtë, sonda hapësinore japoneze Hayabusa‑2 nisi misionin e saj drejt Ryugu‑t më 3 dhjetor 2014. Ajo mblodhi mostra nga sipërfaqja dhe nën sipërfaqen e asteroidit, u nis për udhëtimin e kthimit në nëntor 2019 dhe në dhjetor 2020 dorëzoi rreth 5,4 gram material në Australinë e Jugut. Që atëherë, mostrat janë analizuar në mënyrë gjithëpërfshirëse - dhe tani po dalin rezultatet e para.
Ekipi i kërkimit rreth Toshiki Koga nga Agjencia Japoneze për Shkencat Detare dhe Tokësore raporton në Nature Astronomy se në mostrat e Ryugu‑t janë gjetur për herë të parë të gjitha nukleobazat qendrore — pra ato elementë bazë që formojnë ADN‑në dhe ARN‑në dhe që përbëjnë bazën e jetës. Krahas uracilit, i cili u zbulua tashmë në vitin 2023, u identifikuan gjithashtu adenina, guanina, citozina dhe timina.
Megjithatë, Toshiki Koga paralajmëron që të mos nxirren konkluzione të nxituara: "Kjo nuk do të thotë se në Ryugu ka pasur ndonjëherë jetë”, thekson ai. Më tepër, zbulimi tregon "se asteroidët primitivë mund të prodhonin dhe ruanin molekula që janë të rëndësishme për kiminë që lidhet me origjinën e jetës.”
Rezultatet plotësojnë mozaikun: Edhe në materialin e asteroidit Bennu të analizuar nga NASA, si dhe në meteoritët Orgueil dhe Murchison, janë zbuluar tashmë nukleobaza.
Megjithatë, studimi i ri ofron dëshminë më të plotë deri tani për përhapjen e tyre në sistemin diellor, pasi për herë të parë janë kryer krahasime sistematike me Bennu, Orgueil dhe Murchison.
Një përcaktim i papritur kimik
Veçanërisht interesant është një vëzhgim tjetër: Ekipi krahasoi sasinë e nukleobazave të ndryshme në shkëmbinjtë e ndryshëm hapësinorë dhe zbuloi se asteroidet dhe meteoritët e ndryshëm përmbajnë "përzierje” shumë të ndryshme të këtyre blloqeve ndërtuese të materialit gjenetik.
Ryugu, për shembull, ka një raport pothuajse të balancuar të këtyre molekulave, ndërsa trupa të tjerë qiellorë dominohen më shumë nga lloje të caktuara. Kjo tregon se secili prej këtyre trupave ka një histori unike kimike. Për më tepër, për herë të parë u vërejt një lidhje midis përbërjes së nukleobazave dhe përqendrimit të amoniakut në mostrat – një tjetër kimikat me rëndësi për jetën. Pse ekziston kjo lidhje, mbetet ende e paqartë. Megjithatë, ajo mund të tregojë një proces deri tani të panjohur përmes të cilit këto elementë bazë janë formuar shumë herët në sistemin diellor, shpjegon Koga.
Astrobiologia Morgan Cable nga Victoria University of Wellington në Zelandën e Re — e cila nuk ka marrë pjesë në studim e quan këtë gjetje "unikale”. Ajo hap perspektiva të reja për mënyrën "se si molekulat me rëndësi biologjike mund të kenë origjinën fillimisht dhe të kenë ndihmuar në shfaqjen e jetës në Tokë.”
Asteroidet si laboratorë kimikë në kozmos
Misione si Hayabusa‑2 dhe OSIRIS‑REx, i cili solli në Tokë mostra nga asteroidi Bennu, po ofrojnë gjithnjë e më shumë prova se asteroidët kanë funksionuar si laboratorë kimikë kozmikë - dhe se mund të kenë siguruar përbërësit kimikë për jetën e parë në Tokë.
Astrobiologu César Menor‑Salván nga Universiteti i Alcalá në Spanjë i vlerëson kështu këto zbulime:
Molekula të tilla, sipas tij, formohen me lehtësi në kushte prebiotike, pra, para se të ekzistonte jeta, dhe me shumë gjasë "kudo në univers.” Megjithatë, ai thekson se kjo nuk do të thotë se jeta ka lindur në hapësirë. Më e mundshme është që asteroidët kanë sjellë lëndët e para organike, nga të cilat në Tokë u zhvilluan proceset e para biokimike./DW/
