Shkruan: Ardian Jasiqi

Të enjten, më 26 mars, në Bratislavë nuk bëhej fjalë vetëm për një ndeshje futbolli. Ishte një dëshmi e fuqishme se sporti – në formën e tij më të pastër – mund të arrijë atë që politika shpesh nuk e arrin: të krijojë ura mes kombeve.

Fitorja e Kosovës 4:3 ndaj Sllovakisë do të mbetet në kujtesë si një nga ndeshjet më të bukura në historinë moderne të futbollit në këtë fazë të play-off-it për kualifikimet në Kampionatin Botëror 2026. Drama, përmbysjet në rezultat dhe tensioni që ndihej në çdo minutë krijuan një spektakël të paharrueshëm.

Ishte një nga ato ndeshje ku minutat kthehen në sekonda, ku asnjëra skuadër nuk ishte e gatshme të dorëzohej deri në minutën e 96-të. Kosova tregoi karakter të jashtëzakonshëm duke përmbysur rezultatin me golat e Veldin Hodzës, Fisnik Asllanit, Florent Muslijës dhe Kreshnik Hajrizit.

Pamë emocione dhe shpirt luftarak nga të dyja ekipet, të cilat refuzuan të dorëzohen deri në momentin e fundit. Ishte një ndeshje që – pavarësisht rezultatit përfundimtar – u shoqërua me mikpritje të ngrohtë dhe respekt të ndërsjellë.

Në një Evropë të mbushur me ndarje etnike, politike dhe fetare, Tehelné pole na kujtoi se futbolli mund të bëjë atë që diplomacia shpesh nuk arrin: të krijojë ura të vërteta mes njerëzve.

Nuk kishte urrejtje. Nuk kishte tensione të panevojshme. Vetëm futboll. Vetëm pasion. Vetëm respekt. Prandaj futbolli mbetet gjuha më universale që njerëzimi ka krijuar ndonjëherë.

Tifozët sllovakë dhe ata kosovarë ndanë të njëjtin emocion, të njëjtën pasion për lojën. Pikërisht për këtë arsye futbolli është gjuha më universale që kemi.

Për Kosovën, çdo ndeshje ndërkombëtare është më shumë se 90 minuta lojë. Është një kapitull i ri në një histori të gjatë dhe të vështirë. Shqiptarët në Kosovë kanë kaluar një shekull sfidash në kërkim të lirisë dhe dinjitetit. Nga përpjekjet për mbijetesë, te sakrificat për pavarësi e deri te ndërtimi i një shteti të ri – rruga e tyre ka qenë e mbushur me pengesa, por edhe me rezistencë.

Për ta kuptuar thellësinë e këtij suksesi, duhet të kthehemi në histori. Për më shumë se pesë shekuj, shqiptarët në Kosovë janë përballur me një luftë ekzistenciale për liri dhe dinjitet.

Nga kryengritjet në fillim të shekullit XIV, gjatë periudhës së Perandorisë Osmane, më pas dekadat e represionit brutal jugosllav dhe serb – kur identiteti kulturor, gjuha dhe e drejta për arsim u shtypën sistematikisht – deri te lufta çlirimtare e viteve 1998–1999.

Në atë kohë, regjimi i Slobodan Miloševićit ndërmori një gjenocid kundër shqiptarëve të Kosovës, të shoqëruar me masakra ndaj civilëve (gra, fëmijë dhe të moshuar), gjë që detyroi botën demokratike, me NATO-n në krye, të ndërhyjë – deri te shpallja e pavarësisë në vitin 2008.

Ishte një histori e gjatë vuajtjesh, por edhe e rezistencës së palëkundur. Liria nuk erdhi si dhuratë; ajo u fitua me gjak, me sakrifica dhe me besimin se një ditë kombi do të jetonte i lirë dhe do të përjetonte momente si ai në Bratislavë, të enjten më 26 mars.

Vetëm dhjetë vjet më parë, në maj 2016, Kosova u pranua si anëtare e plotë në UEFA (me votim 28:24) dhe pak ditë më vonë edhe në FIFA. Që atëherë, përparimi i saj ka qenë i jashtëzakonshëm.

Nga një ekip që sapo hynte në skenën ndërkombëtare, Kosova është bërë një kundërshtar i respektuar, me lojtarë që shkëlqejnë në ligat më të mira evropiane. Fitorja në Bratislavë nuk është rastësi – është dëshmi e punës sistematike, talentit dhe e një kombi që refuzon të mbetet në hije.

Për herë të parë, futbollistët e Kosovës patën mundësinë të përfaqësonin vendin e tyre nën flamurin e tyre në skenën më të madhe globale të sportit më të popullarizuar në botë.

Ajo që e bën këtë histori edhe më të bukur është mënyra se si lidhet me të tjerët. Mikpritja sllovake nuk ishte vetëm një detaj i kësaj ndeshjeje – ishte një mesazh. Një mesazh se respekti dhe fryma sportive janë më të forta se çdo dallim. Se rivaliteti në fushë nuk përjashton miqësinë jashtë saj.

Ndërsa Kosova përgatitet për ndeshjen e radhës kundër Turqisë më 31 mars, me synimin për të vazhduar rrugën drejt një kualifikimi historik në Kampionatin Botëror, kjo frymë duhet të mbetet udhërrëfyese. Sepse rezultati është i përkohshëm, por mënyra se si luajmë – dhe si sillemi – mbetet.

Mesazhi më i rëndësishëm që dua të përcjell nga Prishtina në Bratislavë – dhe që shpresoj ta lexoni në gazetën Pravda – është ky: futbolli bashkon popujt, nuk i ndan ata. Ai nuk pyet për pasaporta, histori të vjetra apo dallime politike.

Në fushë jemi thjesht njëmbëdhjetë kundër njëmbëdhjetë. Jashtë saj, jemi njerëz që ndajmë të njëjtat emocione: gëzimin e një goli, dhimbjen e një humbjeje dhe respektin për kundërshtarin që lufton me nder.

Mikpritja juaj sllovake të enjten ishte pikërisht kjo – një dëshmi e gjallë se edhe kur qeveritë kanë dallime, popujt mund të gjejnë një gjuhë të përbashkët.

Futbolli nuk është vetëm një lojë. Ai është pasqyrë e shoqërive tona, një mundësi për të treguar kush jemi dhe çfarë përfaqësojmë. Dhe kur luhet me zemër dhe respekt, ai bëhet një forcë që i afron njerëzit.

Futbolli bashkon popujt, nuk i ndan ata.

Në këtë frymë, ndoshta është koha që edhe marrëdhëniet mes shteteve tona të pasqyrojnë atë që ndodh në fushë. Sepse nëse tifozët mund të qëndrojnë në të njëjtën tribunë dhe të përjetojnë emocionet së bashku pa fyerje dhe pa hapur plagë të vjetra, pse të mos ndodhë e njëjta gjë edhe në një nivel më të gjerë?

Njohja e pavarësisë së Kosovës nga Sllovakia do të ishte një hap i tillë – një akt që do të forconte jo vetëm marrëdhëniet mes dy vendeve, por edhe vetë idenë e një Evrope të bashkuar, ku respekti dhe realiteti ecin dorë për dore.

Sepse në fund, ashtu si në futboll, edhe në jetë fitojnë ata që dinë të shohin përtej dallimeve dhe të ndërtojnë mbi atë që i bashkon, jo mbi atë që i ndan.

Ardian Jasiqi është gazetar dhe redaktor në Gazeta Express (mediumi më i madh shqiptar online). Ai është gjithashtu shkrimtar dhe skenarist./GazetaExpress/