Një lloj i panjohur më parë i bakterit Treponema pallidum, i cili shkakton sifilizin, është gjetur në mbetjet e një gjuetari-mbledhësi në moshë të mesme të varrosur në atë që tani është Kolumbia rreth 5,500 vjet më parë. Është një zbulim mikroskopik inovativ që ndryshon rrënjësisht kuptimin tonë për historinë e sëmundjes.

Ekipi kërkimor pas zbulimit fillimisht kishte për qëllim të analizonte mbetjet për të studiuar popullatat e lashta njerëzore. Në vend të kësaj, ata gjetën një lloj të papritur të bakterit, i cili i lejoi ata të rindërtonin gjenomin më të vjetër të njohur të T. pallidum dhe të zbulonin një linjë krejtësisht të re evolucionare. Gjetjet janë botuar në revistën Science.

"Këto gjetje ngrenë pyetje të reja në lidhje me kohën, rrugët dhe shkaqet e përhapjes së sëmundjeve treponemale, si dhe marrëdhënien afatgjatë të Treponema pallidum me njerëzit dhe mjedisin më të gjerë socioekologjik në të cilin këto sëmundje evoluan, vazhduan dhe u përhapën", shkruan autorët e studimit. Thënë thjesht, zbulimi ndryshon perceptimin se sa i vjetër është në të vërtetë sifilizi dhe sëmundjet e lidhura me të.

“Rezultatet tona e shtyjnë lidhjen midis T. pallidum dhe njerëzve disa mijëra vjet prapa”, tha Davide Boci, një biolog kompjuterik në Universitetin e Lozanës.

Ky bakter spiral ekziston sot në tre variante të lidhura ngushtë, secila përgjegjëse për një sëmundje ose gjendje të ndryshme të lëkurës: sifilizi, pekini dhe frambezi. Edhe pse ato konsiderohen gjenetikisht pothuajse identike, nuk ka të dhëna të qarta se si u shfaqën këto forma të ndryshme. Hulumtimi tregoi se ato i përkasin të njëjtës specie, por se ADN-ja e zbuluar nuk përputhet me asnjë nga variantet e njohura aktualisht që shkaktojnë sëmundje moderne, por përkundrazi me një linjë që ndoshta ka ndryshuar shumë herët në evolucion.

"Një mundësi është që ne kemi zbuluar një formë të lashtë të patogjenit përgjegjës për pinto-n, një sëmundje që është ende pak e studiuar, por që dihet se është endemike në Amerikën Qendrore dhe Jugore dhe që shkakton lezione të lokalizuara të lëkurës", tha Anna Sappho Malaspinas e Universitetit të Lozanës dhe drejtuese e grupit të kërkimit në Institutin Zviceran për Bioinformatikë. "Nuk mund ta themi me siguri për momentin, por është një drejtim që sigurisht meriton kërkime të mëtejshme."

Bazuar në analizat statistikore, ekipi vlerëson se linja e zbuluar rishtazi divergjoi rreth 13,700 vjet më parë, që do të thotë se ishte e përhapur në Amerikën e Jugut më shumë se 3,000 vjet më herët se sa mendohej më parë.

"Provat ekzistuese gjenomike, së bashku me gjenomin që paraqesim këtu, nuk zgjidhin debatet e gjata rreth origjinës së vetë sëmundjeve", tha Elizabeth Nelson, një bashkautore e studimit dhe një antropologe molekulare në Universitetin Metodist Jugor në Dallas. "Por kjo tregon qartë se ekziston një histori e gjatë evolucionare e patogjenëve treponemale, të cilët filluan të ndryshojnë dhe të evoluojnë në Amerikë mijëra vjet më herët sesa mendohej më parë."