Në Zvicër, një numër gjithnjë e më i madh grash të reja po zgjedhin të ngrijnë vezët e tyre për të rritur shanset për t’u bërë nëna edhe pas moshës 40 vjeç. Kriopreservimi i vezëve është një prirje në rritje në mbarë botën.

Të dhënat e Zyrës Federale të Statistikave janë të qarta: përveç rasteve për arsye mjekësore, mes viteve 2019 dhe 2023 numri i grave që ngrinë vezët e tyre u trefishua, duke u rritur nga 841 në 2551 brenda pesë vitesh. Sipas të dhënave të pjesshme, gjatë vitit 2024 këtij numri i janë shtuar edhe të paktën 710 raste të tjera, transmeton albinfo.ch.

Beqaria dhe shtyrja e mëmësisë

Cilat janë arsyet që i shtyjnë gratë drejt këtij vendimi? Sipas Marina Bellavia, drejtoreshë mjekësore e ProCrea Lugano, një nga motivet kryesore është mungesa e një partneri.

“Kur një grua e re e kupton se po i afrohet pragut të 35 viteve – moshë pas së cilës kurba e fertilitetit fillon të bjerë – ajo mund të mendojë se është më mirë të ruajë vezët për të pasur një mundësi shtesë në të ardhmen”, shpjegon ajo.

Ndryshimet në shoqërinë perëndimore kanë bërë që gratë të bëhen nëna gjithnjë e më vonë. Në Zvicër, mosha mesatare e lindjes së fëmijës së parë është mbi 31 vjeç, ndërkohë që dihet se fertiliteti bie me kalimin e moshës. Megjithatë, kjo mënyrë “për të fituar kohë” shpesh ngre shqetësime lidhur me rreziqet dhe efektet anësore, veçanërisht ato që lidhen me terapitë hormonale për stimulimin e vezoreve.

Dr. Bellavia jep siguri në këtë drejtim: “Pjesa më e dhimbshme është ndërhyrja për marrjen e vezëve, e cila kryhet nën anestezi të përgjithshme të thellë, në mënyrë që pacientja të mos ndiejë dhimbje. Faza e stimulimit, nga ana tjetër, është pa dhimbje, pasi injeksionet bëhen me gjilpërë shumë të hollë nën lëkurë dhe zakonisht tolerohen pa problem, edhe nga ato që kanë frikë nga gjilpërat. Në 48 vite praktikë në fushën e fertilizimit in vitro, ne e dimë se nuk ka rreziqe afatshkurtra apo afatgjata të lidhura me këto hormone.”

Një procedurë që nuk është e pagabueshme

Megjithatë, ngrirja e vezëve nuk është një garanci për shtatzëni. Ajo nuk siguron domosdoshmërisht as përdorimin e vezëve të ruajtura.

“Së fundmi është publikuar shkalla e përdorimit të këtyre vezëve”, thotë Bellavia. “Në realitet, ajo mbetet e ulët, duke luhatur mes 15 dhe 30 për qind. Arsyet kryesore janë një shtatzëni spontane ndërkohë ose mungesa e një partneri. Si pasojë, vezët ruhen për një kohë më të gjatë, pasi pacientja ende nuk mund të mbetet shtatzënë. Megjithatë, ato bëhen edhe më të rëndësishme, sepse me kalimin e kohës ulen shanset për shtatzëni natyrale.”

Kriopreservimi mund të përsëritet disa herë dhe kostoja fillestare e procedurës është rreth 5 mijë franga zvicerane.