Mesazhe urrejtjeje dhe akte vandalizmi kanë shënuar përvjetorin e katërt të pushtimit rus të Ukrainës në qytetin e Novi Sadit. Në qendër të qytetit u shfaq një grafit kundër ambasadorit ukrainas në Serbi, Oleksandr Litvinenko, ndërsa më herët ishte dëmtuar monumenti i poetit të njohur ukrainas Taras Shevchenko.

Grafiti u mbulua më pas me urdhër të kryetarit të bashkisë së Novi Sadit, Zharko Miqin, i cili kërkoi gjithashtu pastrimin e monumentit të dëmtuar me bojë të zezë. Ambasada e Ukrainës në Beograd i cilësoi incidentet si “sulm të turpshëm” dhe kërkoi ndjekjen penale të përgjegjësve.

Tetiana, një shtetase ukrainase nga Hersoni që jeton në Novi Sad prej disa vitesh, tha se ngjarjet e fundit e kanë tronditur thellë. Ajo rrëfen se në fillim të luftës në vitin 2022 kishte menduar të largohej nga Serbia, duke u ndier “si në territor armik”, për shkak të klimës pro-ruse që, sipas saj, është e pranishme në vend.

Në Beograd, gjatë përvjetorit të pushtimit, një grup ultranacionalistësh me flamuj me simbolin “Z” – i lidhur me agresionin rus – brohoritën “Vdekje Ukrainës” dhe “Lavdi Rusisë”, përballë aktivistëve rusë kundër luftës.

Sipas të dhënave të Ambasadës së Ukrainës, në Serbi jetojnë mbi 2.300 shtetas ukrainas me leje qëndrimi ose status të mbrojtjes së përkohshme.

Analistët politikë vlerësojnë se incidente të tilla pasqyrojnë ndarjet e thella në shoqërinë serbe lidhur me luftën në Ukrainë. Sipas sondazheve ndërkombëtare, presidenti rus Vladimir Putin gëzon mbështetje relativisht të lartë në Serbi krahasuar me vendet e tjera evropiane.

Serbia dhe qëndrimi ndaj Rusisë

Edhe pse Beogradi zyrtarisht mbështet integritetin territorial të Ukrainës dhe ka votuar në OKB për rezoluta që dënojnë agresionin rus, Serbia mbetet ndër të paktat vende evropiane që nuk ka vendosur sanksione ndaj Rusisë për luftën në Ukrainë.

Presidenti serb Aleksandar Vuçiq ka deklaruar se Serbia përpiqet të ruajë balancën midis aspiratave për anëtarësim në Bashkimin Evropian dhe marrëdhënieve tradicionale me Moskën. Në qershor 2025 ai mori pjesë në një samit rajonal në Ukrainë, por nuk nënshkroi deklaratën që bënte thirrje për forcimin e sanksioneve kundër Rusisë.

Ndërkohë, Serbia nuk ka ndërprerë marrëdhëniet politike me Moskën dhe vazhdon bashkëpunimin ekonomik e energjetik me Rusinë, duke mbajtur një pozicion që e dallon nga shumica e vendeve të BE-së.

Incidentet në Novi Sad rikthejnë në vëmendje tensionet që vazhdojnë katër vjet pas nisjes së luftës dhe sfidat me të cilat përballen qytetarët ukrainas që jetojnë në Serbi. /REL