Irani ka kryer sulme kundër Izraelit dhe Kuvajtit të martën, rreth një ditë pasi presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, njoftoi për bisedime “shumë të mira dhe frytdhënëse” drejt një marrëveshjeje për t’i dhënë fund luftës me Teheranin, e cila tashmë ka hyrë në javën e katërt.
Të paktën gjashtë njerëz janë plagosur si pasojë e sulmeve në katër lokacione në qytetin e Tel Avivit të martën. Zyrtarët vendës thanë se janë shkaktuar dëme nga mbetjet e raketave dhe dronëve iranianë të rrëzuar në ajër.
Ndërkohë, Kuvajti tha se mbrojtja ajrore iu përgjigj “sulmeve me raketa dhe dronë” dhe se zhurmat e shpërthimeve të raportuara u shkaktuan nga ndërhyrja dhe neutralizimi i këtyre kërcënimeve.
Teherani lëshoi raketa dhe dronë drejt caqeve në gjithë Lindjen e Mesme, mes raportimeve kontradiktore nëse po zhvilloheshin bisedime për të arritur një armëpushim në luftimet që nisën me sulmet e SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit më 28 shkurt.
Trump tha të hënën se bisedimet e fundjavës me një zyrtar “të lartë” iranian ishin mjaftueshëm domethënëse për ta shtyrë për pesë ditë mundësinë e sulmeve ndaj centraleve energjetike të Iranit, nëse ky i fundit nuk do ta rihapte Ngushticën e Hormuzit.
Irani e ka mohuar vazhdimisht se ka pasur bisedime të drejtpërdrejta, megjithëse disa raportime mediatike, duke cituar burime anonime, thanë se ndërmjetës kishin qenë të përfshirë në përcjelljen e mesazheve mes dy palëve.
Kenneth Pollack, ish-analist i Shtëpisë së Bardhë dhe CIA-s, tani në Institutin për Lindjen e Mesme (MEI), tha se ka pak prova që mbështesin pretendimet për përparim të afërt diplomatik, pavarësisht përpjekjeve të disa vendeve për të ndërmjetësuar bisedime.
“Siç e kuptoj unë, iranianët janë përgjigjur me kushte shumë të forta paraprake: që SHBA-ja të paguajë dëmshpërblime dhe t’i tërheqë të gjitha forcat nga rajoni, gjëra që janë të papranueshme për Trumpin”, tha Pollack për Radion Evropa e Lirë në Uashington.
“Deklaratat e Trumpit duket se kanë më shumë të bëjnë me qetësimin e tregjeve sesa me një përparim të vërtetë dhe të afërt”, theksoi ai.
Shpërthimi i konfliktit ka bërë që çmimet e naftës të rriten ndjeshëm, veçanërisht meqë transporti është ndalur pothuajse plotësisht në Ngushticën e Hormuzit, pikën kyç për transportin detar nëpër të cilën kalon rreth një të pestën e naftës dhe gazit botëror.
Konflikti ka tronditur tregjet e energjisë dhe ato financiare, ka rritur kostot e karburantit, ka nxitur frikë për inflacion global dhe ka destabilizuar Lindjen e Mesme dhe Perëndimin, duke shtuar shqetësimet se luftimet mund të përhapen dhe ta përfshijnë të gjithë rajonin.
Kërcënimi për sulme ndaj rrjeteve elektrike në Gjirin Persik ka ngjallur frikë për ndërprerje masive të desalinizimit të ujit të pijshëm dhe ka tronditur më tej tregjet e naftës.
Komentet e Trumpit për bisedimet ndihmuan që çmimi i naftës Brent të bjerë rreth 10 për qind të hënën, megjithëse sulmet në gjithë Lindjen e Mesme të martën e rritën sërish atë me rreth 3 për qind, në më shumë se 102.84 dollarë për fuçi. /REL
