Ndërsa lufta e Rusisë kundër Ukrainës vazhdon pa u zbehur dhe konflikti në Lindjen e Mesme po përshkallëzohet pas sulmeve të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit ndaj Iranit, rendi ndërkombëtar i krijuar pas Luftës së Ftohtë po përballet me një nga sfidat më të mëdha të dekadave të fundit.

Kështu vlerëson diplomati i njohur gjerman Wolfgang Ischinger, ish-ambasador i Gjermanisë në SHBA dhe Mbretërinë e Bashkuar dhe ish-kryetar i Munich Security Conference, në një intervistë për Kyiv Post.

Sipas tij, rendi ndërkombëtar i bazuar në rregulla, i ndërtuar që nga Helsinki Final Act i vitit 1975, sot është në një gjendje të rëndë krize.

“Rendi që besonim se e kishim ndërtuar që nga Akti Final i Helsinkit 50 vjet më parë tani është një fushë rrënojash. Kushdo që pretendon se ekziston ende një rend i vërtetë ndërkombëtar, me rregulla të qarta për sjelljen e shteteve, po e mashtron veten. Ky është realiteti i hidhur”, tha Ischinger.

Diplomati gjerman paralajmëron se Evropa ndodhet përballë një presioni të madh gjeopolitik, duke u përballur njëkohësisht me luftën në Ukrainë dhe përshkallëzimin e ri në Lindjen e Mesme.

“Që nga viti 2014 kemi luftën në Ukrainë dhe tani kemi edhe këtë luftë në Iran. Nuk besoj se do të përfundojë brenda pak ditësh. Mund të shpresojmë vetëm që të mos zgjasë aq sa lufta në Ukrainë, por nuk ka garanci”, tha ai.

Sipas tij, situata aktuale përbën një test të rëndë për Bashkimin Evropian, i cili përballet njëkohësisht me presione të brendshme dhe të jashtme.

Ischinger vlerëson se presioni nuk vjen vetëm nga Rusia, por edhe nga ndryshimet në politikën amerikane, duke sugjeruar se administrata në Uashington nuk e sheh më Bashkimin Evropian si një partner kolektiv aq të rëndësishëm sa në të kaluarën.

Megjithëse situata globale duket e tensionuar, Ischinger thekson se diplomacia mbetet instrumenti kryesor për menaxhimin e krizave ndërkombëtare.

“Si diplomat, duhet gjithmonë të nisësh nga skenari më i keq. Nuk mund të ndërtosh politika mbi iluzione. Por pikërisht për këtë arsye them se kjo është ora e diplomacisë. Ajo duhet të përdoret”, tha ai.

Megjithatë, sipas tij, Evropa aktualisht është në një rol pasiv në shumë nga proceset diplomatike që lidhen me konfliktet kryesore globale.

“Për momentin ne evropianët jemi ulur në bankë, në periferi të fushës. Nuk jemi të përfshirë në mënyrë aktive në bisedimet për Ukrainën dhe as nuk kemi qenë një partner serioz për SHBA-të në Gaza apo tani në Iran”, theksoi ai.

Rreziku që Ukraina të mbetet në hije

Një nga shqetësimet më të mëdha të Ischinger është se konflikti në Lindjen e Mesme mund të zhvendosë vëmendjen dhe burimet nga Ukraina.

Sipas tij, nëse lufta me Iranin zgjat, Shtetet e Bashkuara mund të përqendrojnë më shumë kapacitete ushtarake në rajon, duke përfshirë sistemet e mbrojtjes ajrore.

“Çfarë ndodh nëse SHBA-të arrijnë në përfundimin se kanë mjaftueshëm raketa Patriot për të mbrojtur interesat e tyre në Lindjen e Mesme, por jo për Ukrainën? Ky është shqetësimi i madh që kam”, tha ai.

Ai paralajmëroi se lufta në Lindjen e Mesme mund të ndikojë negativisht në mbështetjen për Ukrainën dhe madje të rrisë të ardhurat e Rusisë përmes çmimeve më të larta të energjisë.

Ischinger tha se edhe pse diplomacia amerikane ka pasur rezultate në disa raste, përfshirë armëpushimet në Lindjen e Mesme, ai mbetet skeptik për vendimin për të kaluar nga negociatat në veprime ushtarake kundër Iranit.

Sipas tij, ekzistonte ende mundësia për të arritur një marrëveshje të ngjashme me Joint Comprehensive Plan of Action, marrëveshja bërthamore me Iranin nga e cila SHBA-të u tërhoqën gjatë presidencës së Donald Trump.

Ai thekson se çdo ndërhyrje ushtarake që synon ndryshimin e regjimit duhet të shoqërohet me një plan të qartë për të ardhmen politike të vendit.

“Nuk duhet të nisësh kurrë një ndërhyrje ushtarake për të ndryshuar një regjim nëse nuk ke një plan shumë të qartë se kush do ta marrë pushtetin më pas”, tha ai.

Presioni ndaj Rusisë

Në intervistë, Ischinger thekson se Evropa duhet të rrisë mbështetjen për Ukrainën dhe të mos mbetet pasive në proceset diplomatike.

Sipas tij, strategjia duhet të jetë e dyfishtë: mbështetje më e fortë ushtarake për Ukrainën dhe një rol më aktiv në diplomaci.

“Ukraina duhet të mbetet përparësia absolute e Evropës. Ky është kontinenti ynë dhe Ukraina është një vend fqinj që një ditë duhet të bëhet anëtar i Bashkimit Evropian”, tha ai.

Ai shtoi se çdo marrëveshje për paqe që nuk mbështetet nga Evropa nuk mund të konsiderohet një zgjidhje e qëndrueshme.

Ischinger vlerëson se presioni ndërkombëtar ndaj Rusisë duhet të rritet ndjeshëm, përfshirë edhe përmes sanksioneve ndaj vendeve që vazhdojnë të blejnë energji ruse.

Ai përmendi edhe një paketë sanksionesh të propozuar në Senatin amerikan që do të vendoste masa ndaj vendeve që importojnë naftë ruse, përfshirë disa nga ekonomitë më të mëdha të botës.

Megjithatë, sipas tij, një presion i tillë ende nuk është realizuar plotësisht.

Çështja e trupave ndërkombëtare në Ukrainë

Në lidhje me idenë e dërgimit të trupave evropiane në Ukrainë, një propozim i diskutuar nga disa liderë perëndimorë, Ischinger shprehu skepticizëm.

Sipas tij, një vendosje e tillë do të ishte shumë e vështirë pa një marrëveshje me Rusinë.

“Nuk njoh asnjë vend evropian që do të dërgonte trupa në Ukrainë ndërsa lufta është ende duke vazhduar. Kjo do të nënkuptonte të bëhesh palë në konflikt”, tha ai.

Megjithatë, ai përmendi mundësinë që në të ardhmen të vendosen trupa nga vende jo-anëtare të NATO-s në kuadër të një misioni ndërkombëtar për të monitoruar një linjë armëpushimi.

Sipas tij, një mision i tillë mund të përfshinte vende që tradicionalisht kontribuojnë në operacione paqeruajtëse, si India apo Pakistani.

Në përfundim, Ischinger thekson se Evropa duhet të vendosë një prioritet të qartë strategjik.

“Fraza që duhet të na udhëheqë është shumë e thjeshtë: Ukraina e para. Ukraina duhet të mbetet përparësia absolute e Evropës”, tha ai.

Sipas tij, vetëm një Evropë më e bashkuar dhe më aktive mund të përballet me sfidat e reja gjeopolitike dhe të ruajë stabilitetin në kontinent.

The Geopost