Pa opozitë intelektuale të fortë, pushteti nuk rrëzohet. Dhe demokracia jonë si projekt i përbashkët mbetet e papërfunduar.

Doruntina Meha

Pas zgjedhjeve të 28 dhjetorit 2025, Kosova nuk prodhoi vetëm një rezultat elektoral. Ajo prodhoi një realitet të ri politik: një pushtet që flet i vetëm dhe një opozitë që dëgjon. Njëra palë me narrativë, ritëm dhe agresivitet politik. Tjetra me kalkulim, kujdes të tepërt dhe një frikë të heshtur se mos etiketimi i radhës bëhet kosto elektorale.

Dhe kështu ndodhi ajo që në demokraci ndodh rrallë, por kur ndodh është alarm: pushteti fitoi jo vetëm votat, por edhe terrenin psikologjik të debatit publik.

Sepse zgjedhjet nuk humben vetëm në kuti votimi. Humbja fillon shumë më herët në momentin kur njëra palë vendos të sulmojë pa kufi, ndërsa pala tjetër vendos të mos reagojë që të duket “më e përgjegjshme”. Në teori kjo quhet maturi. Në praktikë, quhet dorëzim i hapësirës politike.

Në të kaluarën, opozita qoftë ajo e viteve 2010-2020 të paktën krijonte kosto reale politike për pushtetin përmes presioneve publike, akuza konkrete për korrupsion apo bllokime të seancave (edhe pse shpesh ato taktika shkuan në ekstrem dhe u kthyen kundër vetë funksionalitetit institucional). Sot, opozita hyri në fushatë me barrë të rëndë: etiketimet e gatshme, propagandën agresive dhe një klimë ku çdo kundërshtim shpallej tradhti. Por në vend që ta përballte këtë realitet, zgjodhi ta shmangte. Në vend të përplasjes së narrativave, u zgjodh neutraliteti i zbehtë. Në vend të ofensivës politike, u zgjodh mbijetesa elektorale.

Rezultati ishte i parashikueshëm: propaganda e pushtetit mbeti e vetme në fushë. Dhe propaganda, kur nuk kundërshtohet, shndërrohet në “të vërtetë” për një pjesë të madhe të publikut.

Pikërisht për këtë arsye, sot duket sikur Kosova ka nevojë të shpallë një konkurs publik për një funksion që në fakt duhet të ishte themelor në çdo sistem demokratik: opozitë funksionale.

Jo opozitë dekorative. Jo opozitë që reagon vetëm kur e ftojnë në studio. Jo opozitë që mendon se dinjiteti ruhet duke heshtur. Por opozitë që e kupton se roli i saj nuk është të duket e arsyeshme, por të jetë e domosdoshme siç e parashikon edhe Kushtetuta jonë, ku opozita ka detyrë kontrolli parlamentar për të balancuar pushtetin ekzekutiv.

Sepse pushteti nuk frenohet nga logjika. Frenohet nga presioni.

Kriteret për këtë “konkurs” janë minimale, por në realitetin tonë duken revolucionare.

Së pari, opozita duhet të kuptojë se agjenda politike nuk pritet por ndërtohet. Nuk mund të presësh që pushteti të bëjë gabime për të reaguar. Duhet të jesh ti ai që i zbulon, i shpjegon dhe i kthen në çështje publike. Kur skandalet mbeten në nivel lajmi ditor dhe nuk shndërrohen në betejë politike, pushteti nuk ndien asnjë kosto.

Së dyti, duhet imunitet ndaj propagandës. Etiketimi nuk është argument, por armë për të heshtur kundërshtarin. Kur opozita tërhiqet nga frika e etiketimit, propaganda e ka fituar betejën pa luftë. Demokracia nuk është terren për ata që kërkojnë rehati por terren për ata që durojnë presion.

Së treti, përgjigjja ndaj pushtetit nuk mund të jetë teknike dhe e ftohtë, kur pushteti flet me emocione dhe narrativë. Në politikë, argumenti pa zë humbet përballë sloganit me zë të lartë. Opozita duhet të mësojë të komunikojë me forcë, qartësi dhe ritëm, jo vetëm me saktësi formale.

Së katërti, protesta nuk është turp institucional. Është mjet demokratik por vetëm kur është e organizuar dhe me qëllim, jo destruktive si në të kaluarën. Kur krizat kalojnë pa reagim publik, qytetari mëson se politika është spektakël televiziv, jo përplasje reale interesash.

Por mbi të gjitha, opozita duhet ta kuptojë një të vërtetë të thjeshtë: pushteti i fortë nuk është gjithmonë problem. Problemi është kur ai përballet me një kundërpeshë të dobët. Atëherë demokracia humb ekuilibrin.

Sepse demokracia nuk është monolog. Është tension. Është përplasje. Është kontroll i vazhdueshëm. Kur këto mungojnë, pushteti fillon ta ngatërrojë shumicën me të drejtën absolute dhe debati publik degradohet në një hegjemoni diskursive ku alternativa nuk ekziston më si mundësi reale.

Dhe pikërisht këtu qëndron arsyeja e humbjes: jo vetëm te forca e propagandës, por te mungesa e kundërshtimit të saj. Jo vetëm te aftësia e pushtetit për të dominuar narrativën, por te paaftësia e opozitës për ta sfiduar atë me intelekt, ritëm dhe këmbëngulje.

Prandaj ky “konkurs” nuk është satirë për të qeshur. Është thirrje për rikthim në thelbin e politikës si art i kundërshtimit racional. Nëse opozita nuk arrin të rifitojë rolin e saj si kundërpeshë intelektuale dhe institucionale duke ndërtuar argumente që depërtojnë përtej sloganeve, duke ekspozuar kontradiktat pa rënë në kurthet e emocioneve të lira atëherë Kosova rrezikon të kalojë nga një demokraci e brishtë në një formë post-demokratike: administrim efikas i një shumice që nuk sfidohet më.

Një vend pa tension intelektual të vazhdueshëm nuk është stabilitet. Është stagnim i maskuar si konsensus. Dhe historia na tregon se stagnimi i tillë nuk zgjat përgjithmonë por kur thyhet, shpesh thyhet nga jashtë, jo nga brenda.

Prandaj, aplikoni. Jo për një rol heroik. Por për të rivendosur logjikën e domosdoshme të pluralizmit në një hapësirë që po e humb atë.

Sepse pa opozitë intelektuale të fortë, pushteti nuk rrëzohet. Dhe demokracia jonë si projekt i përbashkët mbetet e papërfunduar.