Parlamenti rus po shqyrton një projektligj që do t’i lejonte Rusisë të përdorë forcat e armatosura jashtë territorit të saj për të liruar qytetarët rusë të arrestuar ose të ndaluar nga autoritetet e huaja.

Projektligji është miratuar së fundi nga komisioni qeveritar për legjislacionin dhe pritet të shqyrtohet nga Duma Shtetërore e Rusisë. Sipas përmbajtjes së tij, ligji do të mundësonte ndërhyrje të forcave ruse në territore të huaja për të siguruar lirimin e shtetasve rusë që përballen me procese gjyqësore ose ndalime nga gjykatat e vendeve të tjera.

Analistët vlerësojnë se një dispozitë e tillë do të mund të legjitimonte operacione të armatosura kundër objekteve ligjore perëndimore, përfshirë gjykata dhe qendra paraburgimi.

Nisma vjen në një kohë kur Vladimir Putin përballet me një urdhër-arrest të lëshuar në vitin 2023 nga Gjykata Penale Ndërkombëtare (GJPN), lidhur me akuzat për krime lufte në Ukrainë. E njëjta gjykatë ka kërkuar gjithashtu arrestimin e ish-ministrit rus të Mbrojtjes, Sergei Shoigu, dhe shefit të Shtabit të Përgjithshëm rus, Valery Gerasimov.

Moska e ka refuzuar juridiksionin e GJPN-së dhe i ka mohuar vazhdimisht akuzat për krime lufte, por urdhër-arrestet kanë kufizuar ndjeshëm lëvizjet ndërkombëtare të zyrtarëve të lartë rusë.

Ekspertët theksojnë se ky nuk është rasti i parë kur Kremlini përpiqet të institucionalizojë operacionet jashtë vendit. Në vitin 2006, Putini nënshkroi një ligj që i jepte të drejtë të autorizonte përdorimin e forcave speciale ruse për operacione jashtë territorit të vendit.

Vendimi erdhi pas rrëmbimit dhe vrasjes së pesë diplomatëve rusë në Bagdad në qershor të atij viti. Pas publikimit të pamjeve të ekzekutimit të disa prej tyre nga kryengritësit, Putini urdhëroi shërbimet e sigurisë të gjenin dhe eliminonin përgjegjësit.

Pak muaj pas miratimit të ligjit, ndodhi një nga rastet më të njohura të operacioneve të dyshuara ruse jashtë vendit – helmimi me polonium i ish-oficerit të inteligjencës ruse Alexander Litvinenko në Londër.

Në vitet që pasuan, janë raportuar edhe një sërë vrasjesh të militantëve çeçenë në Turqi dhe vende të tjera, të cilat autoritetet perëndimore shpesh i kanë lidhur me shërbimet ruse të sigurisë.

Një rast më i fundit lidhet me arratisjen në vitin 2023 të biznesmenit rus Artem Uss nga arresti shtëpiak në Milano. Ai kërkohej nga autoritetet amerikane për kontrabandë të teknologjisë së ndjeshme ushtarake, por u largua nga Italia me ndihmën e një grupi kriminal dhe u kthye në Rusi.

Sipas analistëve, projektligji i ri synon të institucionalizojë operacione të tilla, duke i kaluar ato nga veprime të rastësishme në një politikë të qëndrueshme shtetërore.

Nëse miratohet, ligji pritet të mundësojë angazhimin e forcave speciale ruse, përfshirë njësitë e operacioneve speciale të ushtrisë, në operacione për lirimin e shtetasve rusë në vende të ndryshme të botës.

Sipas vlerësimeve të ekspertëve të sigurisë, vendet që mund të përballen më shpesh me situata të tilla janë ato që kanë qenë më aktive në ndalimin e shtetasve rusë, përfshirë shtetet baltike, Poloninë, Mbretërinë e Bashkuar dhe Francën.

Analistët thonë se kjo nismë tregon se Moska po përgatitet jo vetëm për operacione të veçuara, por për krijimin e një mekanizmi të përhershëm për ndërhyrje jashtë territorit të saj.

The Geopost