Një qendër paraburgimi ruse, e cila para luftës strehonte gra, fëmijë dhe të mitur, u transformua pas shkurtit 2022 në një vend torturash sistematike për të burgosurit ukrainas, sipas dëshmive dhe raporteve ndërkombëtare.
Ky është SIZO-2 famëkeq në Taganrog, i cili, nga një qendër paraburgimi për afërsisht 400 të burgosur rusë, u mbush brenda pak muajsh me qytetarë dhe ushtarë ukrainas, të cilët u transportuan të lidhur dhe me sy të lidhur në kamionë ushtarakë me simbolin “Z”.
T
ë paraburgosurit përshkruajnë një regjim dhune brutale, poshtërimi dhe torture sistematike, duke përfshirë torturën me ujë, goditjet elektrike, rrahjet, mbytjen dhe detyrimin për të marrë pozicione që shkaktojnë dhimbje të forta.
Në disa raste, rojet e burgut sollën përsëri “maskën famëkeqe të elefantit”, një pajisje të improvizuar torture që kufizon në mënyrë drastike rrjedhën e oksigjenit, duke shkaktuar mbytje. Kjo praktikë ishte përdorur edhe në “kampet e filtrimit” në Khersonin e pushtuar.
Dëshmi nga ferri i SIZO-2
Danilo, një i burgosur tjetër i ushtarit ukrainas Viktor Biletsky nga Brigada e 406-të e Artilerisë, vuajti këtë torturë.
Biletsky përshkroi: “Ata i vunë dikujt një maskë kundër mbytjes dhe i dhanë goditje elektrike për të përshpejtuar asfiksinë. Sapo filloi të humbiste ndjenjat, ia hoqën maskën. Nuk e lanë të vdiste. Ata donin ta bënin të vuante.”
Sipas palës ukrainase, që nga fillimi i luftës, rreth 15,000 civilë janë arrestuar dhe ndaluar nga forcat ruse. Rreth 1,800 prej tyre ende mbeten në qendrat e paraburgimit, ku raportohet se i nënshtrohen torturës sistematike.
Në SIZO-2, të burgosurit shpesh çohen në një dhomë torturash të projektuar posaçërisht. Atje, ata prangosen me kokë poshtë, në pozicion fetusi, me gjunjët e lidhur në një shufër metalike dhe rrihen barbarisht për 10 deri në 15 minuta.
I burgosuri i luftës Oleksandr Maksimchuk, i cili kaloi gjithsej 21 muaj në ferrin e Taganrogut në dy periudha të ndryshme, regjistroi se të burgosurit vuanin nga mbytja, rrahjet e pandërprera, goditjet elektrike dhe një praktikë në të cilën ata mbështilleshin nga koka te këmbët me shirit ngjitës dhe më pas uleshin mbi to, duke i përdorur si “mobilje njerëzore”.
Kërcënime, djegie dhe gjymtim i dinjitetit
Mjeku kryesor i një brigade detare ukrainase, Volodymyr Labuzov, u transferua në Taganrog në prill 2022.
Ai kujton se si e futën me forcë në dhomën e bojlerit dhe e shtynë deri në bel në një furrë që përdorej për të ngrohur ujin. Pastaj e hodhën mbi dërrasën e prerjes së kuzhinës dhe e kërcënuan me thikë.
Roman Vasilyovich Gorilik, një nga 74 të burgosurit e liruar në një shkëmbim të burgosurish më 31 maj 2024, u arrestua në mars 2022.
Kur u kthye në Ukrainë, ishte shumë i rraskapitur, trupi i tij i mbuluar me shenja që dukeshin si djegie dhe plagë torture.
Në të njëjtën kohë, ushtarët ukrainas që çliruan zonat në Mykolaiv dhe Kherson zbuluan dhoma të errëta torturash dhe varre masive. Në qytetin e Berislavit, Kherson, studiuesit zbuluan tre skelete me kafka të thyera në një bodrum nëntokësor, të cilat autoritetet ia atribuojnë civilëve që vdiqën gjatë pushtimit rus.
Ministri i Jashtëm ukrainas, Dmytro Kuleba, tha në atë kohë: “Ne po fitojmë beteja në terren, por lufta vazhdon. Sa herë që çlirojmë territor nga ushtria ruse, gjejmë dhoma torturash dhe varre masive me civilë që u torturuan dhe u vranë. Nuk është e lehtë të flasësh me njerëz që kanë bërë gjëra të tilla. Por çdo luftë përfundon me diplomaci dhe Rusia duhet të hyjë në bisedime me mirëbesim.”
