Nga; Nikollë D.Ukaj
Pas zgjedhjeve në Kosovë, vëmendja publike zakonisht përqendrohet në shpërndarjen e pushtetit politik, ndërsa shumë më pak në mënyrën se si ky pushtet duhet të ushtrohet për ndërtimin e një shteti të qëndrueshëm dhe funksional. Kjo qasje nxjerr në pah një problem të thellë dhe të vazhdueshëm të kulturës politike: pozitat publike shpesh perceptohen si privilegj, trofe apo simbol krenarie personale e partiake, e jo si përgjegjësi shtetërore ndaj qytetarëve dhe institucioneve.
Në praktikë, lufta politike nuk zhvillohet për ide, reforma apo rezultate, por për pozicionim. Marrja e një posti shihet si fitore ndaj tjetrit, si dëshmi epërsie politike, dhe jo si barrë përgjegjësie për të shërbyer me dinjitet. Kjo logjikë e deformuar e pushtetit e zhvendos fokusin nga interesi publik drejt afirmimit personal dhe partiak.
Shumë role institucionale trajtohen si mjete për karrierë dhe imazh, pa u kushtuar vëmendje të mjaftueshme kritereve të kompetencës profesionale, përvojës dhe integritetit etik. Si pasojë, institucionet humbin funksionin e tyre themelor dhe shndërrohen në hapësira rivaliteti politik, ku energjia shpenzohet për konflikte të brendshme, e jo për shërbim ndaj qytetarit.
Një shtet funksional ndërtohet mbi parimin e përgjegjësisë institucionale. Çdo pozitë publike mbart një peshë vendimmarrjeje që ndikon drejtpërdrejt në zhvillimin ekonomik, social dhe demokratik të vendit. Për këtë arsye, ushtrimi i pushtetit nuk mjaftohet me legjitimitet politik; ai kërkon aftësi profesionale, ndershmëri, përulësi dhe vetëdije të lartë morale.
Kur konkurrenca politike shndërrohet në qëllim në vetvete, ajo prodhon polarizim dhe gërryen besimin qytetar. Institucionet nuk mund të funksionojnë mbi bazën e mendjemadhësisë, krahasimeve për epërsi apo krenarisë boshe për poste të fituara. Ato funksionojnë vetëm mbi etikën e punës, meritën dhe përgjegjësinë kolektive. Puna institucionale duhet të jetë e ndershme, profesionale dhe e orientuar ekskluzivisht drejt interesit publik.
Në këtë kontekst, vizioni politik i Ibrahim Rugovës mbetet thellësisht aktual. Ai theksonte se:
“Politika është shërbim ndaj qytetarit, jo mjet për pushtet personal.”
Kjo thënie përmbledh thelbin e qeverisjes demokratike: pushteti ka kuptim vetëm atëherë kur përdoret për forcimin e institucioneve dhe për përmirësimin e jetës së qytetarëve, jo për ushqimin e egos politike.
Edhe sociologu Max Weber e përkufizon politikën si thirrje për përgjegjësi, duke paralajmëruar rreziqet e politikës së udhëhequr nga ambicia personale. Mendimi klasik politik na mëson se shtetet dobësohen atëherë kur pushteti u besohet atyre që e kërkojnë për prestigj, e jo atyre që janë të përgatitur për ta ushtruar me maturi, dije dhe ndershmëri.
Kosova ka nevojë për një ndryshim thelbësor të qasjes ndaj qeverisjes: nga politika e pozicioneve, drejt politikës së institucioneve. Nga gara për karrige, drejt garës për rezultate. Vetëm përmes një administrimi të bazuar në meritë, profesionalizëm dhe etikë publike, pozitat shtetërore mund të shndërrohen në instrumente zhvillimi dhe jo në qëllime personale.
Detyra shtetërore nuk duhet të merret për krenari ndaj njëri-tjetrit, por për përgjegjësi ndaj shtetit dhe shoqërisë. Përndryshe, sa herë që pozita shërben për ego, shteti mbetet viktimë. Vetëm duke e kuptuar pushtetin si shërbim dhe jo si trofe, mund të ndërtohet një zhvillim institucional i qëndrueshëm, që i shërben së ardhmes dhe jo ambicies së momentit.
