Urimet që mori kryeministri Albin Kurti me rizgjedhjen e tij në këtë post nga dy liderët europianë, Emmanuel Macron i Francës dhe Friedrich Merz i Gjermanisë i kanë rënë në sy një agjencie të lajmeve që mbulon kryesisht Ballkanin, IBNA.

Kërkesa për themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe, një pikë e Marrëveshjes së Ohrit, duket se është zbehur nga zyrtarët europianë dhe kjo u vërejt edhe në këto letra urimi. Sidoqoftë, edhe Macron edhe Merz i kanë përsëritur Kurtit se rruga e Kosovës drejt BE-së lidhet me progresin në dialogun me Serbinë, transmeton Gazeta Express.

“Letrat e urimit të dërguara nga Emmanuel Macron dhe Friedrich Merz për Albin Kurtin pas rizgjedhjes së tij si kryetar i qeverisë së Kosovës përfshinin referenca të qarta ndaj dialogut me Serbinë dhe lidhjes së tij me trajektoren europiane të vendit. Edhe pse të formuluara si mesazhe diplomatike që shënojnë fillimin e një mandati të ri qeveritar, të dyja ndërhyrjet rikthejnë në fokus pikëpamjen se përparimi i Kosovës në marrëdhëniet e saj me Bashkimin Europian mbetet i lidhur ngushtë me progresin në procesin e normalizimit me Beogradin”, thuhet në një editorial të këtij mediumi.

Friedrich Merz iu referua vendimeve të vështira me të cilat përballet qeveria e re e Kosovës në avancimin e integrimit euroatlantik të vendit, duke vendosur në këtë kuadër nevojën për përparim të mëtejshëm në dialogun e ndërmjetësuar nga BE-ja me Serbinë. Emmanuel Macron, nga ana e tij, iu referua Marrëveshjeve të Brukselit dhe Ohrit, duke theksuar se korniza tashmë është përcaktuar dhe se zbatimi i angazhimeve u përket të dyja palëve.

Konvergjenca e dy letrave tregon se Parisi dhe Berlini vazhdojnë ta shohin dialogun Kosovë–Serbi si një element qendror të rrugës europiane të Kosovës. Ky mesazh, shkruan IBNA, nuk përbën një qëndrim të ri, por më tepër një riafirmim të një linje të qëndrueshme europiane, sipas së cilës zbatimi i angazhimeve të dakorduara në kuadër të dialogut mbetet një kriter kyç për afrimin e mëtejshëm me Bashkimin Europian.

Interes i veçantë qëndron në mënyrën se si janë formuluar këto ndërhyrje. Krahasuar me periudhat e mëparshme — veçanërisht në vitet 2022 dhe 2023, kur presioni ndaj Prishtinës ishte më i drejtpërdrejtë dhe shpesh i fokusuar te Asociacioni i Komunave me Shumicë Serbe — formulimi aktual duket më i balancuar dhe më pak i ashpër. Kjo nuk e ndryshon thelbin e pritjeve europiane, por tregon një ndryshim në ton dhe në mënyrën se si ato po ritheksohen, thuhet në këtë editorial.

Po ashtu, aty theksohet se ky ndryshim kursi përkon në kohën kur u bë lëshimi nga Qeveria e Kosovës për mënyrën e zbatimit të ligjeve për të huajt dhe për automjetet, nga të cilët prekeshin komuniteti serb, përkatësisht punonjësit në sektorët e shëndetësisë dhe arsimit të financuar nga Serbia. Editoriali përshkruan se marrëveshja që bëri Kosova me BE’në, për të cilën ishte konsultuar edhe Qeveria e Serbisë, ka mbështetjen e Gjermanisë e Francës.

“Brenda Kosovës, këto veprime janë pjesë e një debati më të gjerë mbi mënyrën se si çështjet që lidhen me komunitetin serb mund të avancohen pa rihapur një përballje të fortë politike mbi modelin institucional të Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe. Disa analistë argumentojnë se integrimi gradual i funksioneve të caktuara në sistemin institucional të Kosovës mund të ndikojë edhe në përmasat e çdo zgjidhjeje të ardhshme. Megjithatë, kjo vlerësim mbetet i lidhur ngushtë me ecurinë e ardhshme të dialogut dhe me vendimet që do të merren në nivel politik”.

Në nivel evropian, deklaratat nga Emmanuel Macron dhe Friedrich Merz sugjerojnë se Franca dhe Gjermania po përpiqen ta mbajnë aktiv kuadrin e dialogut pa u rikthyer — të paktën për momentin — te retorika publike me intensitet të lartë. Kjo qasje mund të shihet si një përpjekje për të ruajtur hapësirën për angazhim me qeverinë Kurti, ndërkohë që njëkohësisht vazhdon të mbetet kërkesa europiane për zbatimin e angazhimeve të dakorduara më parë.