Në brigjet e Belizes ndodhet një gropë nënujore aq e thellë sa shkencëtarët nuk janë të sigurt se sa thellë shkon.

Në Gjirin Chetumal, gropa Taam ja’, një ‘vrimë e kaltër’, ka rezultuar një sfidë për studiuesit që përpiqen të matin thellësinë e saj.

Duke përdorur sonarin për të hartuar vrimën, ata zbuluan se Taam ja’ është afërsisht 274 metra e thellë – por këto matje mund të jenë të pasakta, për shkak të ndryshimeve të temperaturës dhe kripësisë në secilën shtresë uji.

Zhytësit u dërguan në vrimë, afërsisht 30 metra thellë, dhe zbuluan se muret e vrimës ishin të buta dhe të pabarabarta, përpara se të shndërroheshin në shkëmb më të fortë.

Pasi ankoruan një varkë mbi hapjen e vrimës, një ekip kërkimor uli një kabllo masive, me gjatësi 500 metra, në vrimë, por nuk ishte mjaftueshëm e gjatë për të arritur në fund.

Studiuesit vunë re se instrumenti mund të ishte shtyrë anash nga rrymat dhe të ishte hedhur jashtë matjeve, por misteri mbetet: sa e thellë është Taam ja’?

Pavarësisht përpjekjeve të përsëritura për të matur vrimën me kabllo të gjata, nuk ka pasur një matje përfundimtare të thellësisë së saj.

Për vite me radhë, vrima e kaltër Sansha Yongle, në Detin e Kinës Jugore, besohej të ishte vrima e kaltër më e thellë në oqean.

Nëse shkencëtarët mund të matin thellësinë e Taam ja’, ajo mund të zëvendësojë vrimën Sansha Yongle si gropa më e thellë e matur në oqean.

Besohet se Taam ja’ mund të ketë një rrjet shpellash dhe tunelesh nënujore, duke e bërë matjen e saj edhe më të vështirë.

Më parë këtë vit, shkencëtarët ishin në gjendje të nxirrnin një bërthamë sedimentesh nga fundi i gropës detare që siguroi një arkiv stuhish 5,700-vjeçar.

Shtresat e sedimenteve treguan se gjatë gjashtë mijëvjeçarëve të fundit, mesatarisht, midis katër dhe 16 stuhi tropikale kalojnë mbi vrimë për 100 vjet.

Vrima e madhe e kaltër ndodhet rreth 60 milje larg bregdetit të qytetit të Belizes dhe është pjesë e Koraleve të Belizes, një vend i trashëgimisë botërore të UNESCO-s.

U formua në fund të Epokës së fundit të Akullnajave, kur ujërat e detit që u ngritën përmbytën një sërë shpellash gjigante.

Mendohet se shpellat u formuan rreth 153,000 vjet më parë dhe u zhytën plotësisht rreth 15,000 vjet më parë.

Vrima është e populluar nga disa lloje peshkaqenësh, duke përfshirë peshkaqenë të shkëmbinjve të Karaibeve, peshkaqenë kokë-çekiç, peshkaqenë dem dhe peshkaqenë me majë të zezë.