I burgosuri ushtarak ukrainas Oleksiy, një anëtar i Brigadës së 13-të të Gardës Kombëtare të Ukrainës, i tha Kyiv Post se si mbijetoi gati dy vjet në robërinë ruse.

"Nuk po fshihem, mund ta publikoni emrin tim," tha ai.

Ai u bashkua me ushtrinë më 25 shkurt 2022, një ditë pas fillimit të pushtimit rus. Njësia e tij ishte formuar rishtas dhe, thotë ai, u përqendrua ekskluzivisht në stërvitjen, taktikat dhe mbijetesën moderne, me mbështetjen e instruktorëve perëndimorë. Kur forcat ruse nisën një ofensivë të re në rajonin e Kharkiv në vitin 2024, brigada e tij u dërgua në veri për të ndaluar përparimin në Kharkiv. "Detyra ishte e qartë - të mbahej vija e frontit," kujton ai.

Lufta, thotë ai, shpejt bëhet një dukuri e përditshme, por një dukuri e përditshme me rrezik të vazhdueshëm. Forcat ruse mbështeteshin në artileri dhe dronë, duke synuar pozicionet me saktësi. Ai pretendon se ata madje qëlluan gjatë evakuimit të ushtarëve të plagosur dhe të vrarë. Njëherë, i paarmatosur, ai u përpoq të nxirrte trupin e një shoku ndërsa dronë fluturonin sipër tij.

“Ishte e qartë se nuk po sulmoja askënd, por ata hapën zjarr gjithsesi”, thotë ai.

Ai kujton veçanërisht momentin kur një dron FPV ra në llogoren e tij, vetëm pak centimetra larg tij – dhe nuk shpërtheu.

“Ishte si të shtrëngonte duart me vdekjen”, thotë ai. Ai e nxori me shkelm nga llogorja dhe vazhdoi të luftonte.

Disa ditë para kapjes së tij, ai e mësoi përmendësh numrin e telefonit të gruas së tij, gjë që më vonë i mundësoi t’i tregonte familjes se ishte gjallë. Ai u kap më 8 qershor 2024, pasi i mbaruan municionet dhe nuk ishte në gjendje të rezistonte më.

Ajo që pasoi, ai e përshkruan si një poshtërim sistematik dhe fshirje të identitetit. Të burgosurit u fyen dhe u shanë. Gjatë marrjes në pyetje, ata kërcënuan ta qëllonin dhe organizuan ekzekutime të simuluara, duke e qëlluar mbi kokë ose duke tërhequr këmbëzën e një arme bosh. Ata kërkuan informacione që një ushtar i zakonshëm në vijën e frontit nuk mund t’i kishte, por presioni dhe kërcënimet vazhduan.

Presioni psikologjik ishte i vazhdueshëm. Atyre iu tha se familjet e tyre i kishin braktisur dhe se shteti nuk i donte më. Qelitë kishin dritare të mbuluara me pllaka metalike; ai thotë se kishte parë diellin vetëm një herë në pothuajse dy vjet. Ai humbi 15 kilogramë dhe pa torturën e të burgosurve të tjerë.

Për të parandaluar një krizë të plotë mendore, ai qëllimisht filloi debate midis të burgosurve, vetëm që ata të flisnin dhe të qëndronin të qetë.

"Gjëja më e keqe është kur një person mbyllet në vetvete", thotë ai.

Ai nuk dinte për shkëmbimin deri në momentin e fundit. I lidhën sytë dhe e futën në një aeroplan, i bindur se po e çonin më thellë në Rusi. Vetëm kur iu tha se ishte në Bjellorusi, e kuptoi se kishte shpresë. Megjithatë, edhe atëherë ai nuk ishte i sigurt se shkëmbimi do të ndodhte vërtet.

Oleksiy thekson se historia e tij nuk është përjashtim. Ai pretendon se Rusia shkel sistematikisht të drejtat e të burgosurve të luftës dhe i ndalon civilët për t'i përdorur ata në negociata.

"Çmimi i luftës nuk janë numrat ose paratë, por jetët njerëzore", thotë ai.

Ai është i vetëdijshëm se vajza e tij do të rritet e shënuar nga lufta.

"Do të bëj gjithçka që ajo të paktën të rritet në liri", përfundoi ai.